Door Tessa Overbeek

Circustheater uit Nederland:

de levensloop van TENT van 2010-heden

Dit is het tweede deel van het tweeluik over TENT Circustheaterproducties; het eerste deel – een interview met Laura van Hal, regisseuse en choreografe van de TENT-voorstellingen LOOP en NET – verscheen in juli 2013.

Door Eveline Alders en Tessa Overbeek

Circuspunt Nu streeft ernaar een kompas te zijn voor het nieuwe circus in Nederland. Veel van wat we tot nu toe hebben besproken werd in Nederland gespeeld, maar in andere landen gemaakt; met name in Frankrijk, België en Zweden. Gelukkig kunnen we de laatste tijd ook steeds meer nieuws melden over het nieuwe circus van Nederlandse bodem. De gestage ontwikkeling hiervan brengt Circuspunt de komende periode in kaart, te beginnen met TENT circustheaterproducties. In 2010 nog een droom van drie jonge mensen met grote plannen die iets wilden doen aan het gebrek aan Nederlandse productiehuizen voor circustheater, anno 2013 een organisatie met vier partners, twee producties op haar naam en een eigen gebouw waar artiesten kunnen trainen en repeteren. In de loop der jaren werd er stage gelopen, werden er subsidies binnengesleept en werd er boven alles heel, héél hard gewerkt. Circuspunt Nu sprak met de oprichters en diverse artiesten met wie ze werkten over ontwikkelingen, keuzes, lessen en dromen. Het resultaat is het onderstaande verslag van de levensloop van TENT tot nu toe, in woord en beeld.

Voorgeschiedenis

Het Nederlandse nieuwe circus, of circustheater (zoals het hier vaak wordt genoemd), waartoe TENT gerekend kan worden, is het resultaat van allerlei ontwikkelingen die eigenlijk al voor 2010 op gang kwamen. Zo zou er bijvoorbeeld geen TENT zijn zonder het bestaan van jeugdcircussen en hbo-opleidingen. Vooral de start van Codarts Circus Arts in 2006 en de Academy for Circus and Performing Arts (AcaPA) in Tilburg in 2007 waren van groot belang.

Rond dezelfde tijd werden er voor het eerst festivals georganiseerd die geheel aan circustheater waren gewijd en later ook jonge gezelschappen als TENT een podium konden bieden: de Circustheaterdagen op Schiermonnikoog in 2006, het grotere, Brabantse Circo Circolo in 2007 en het festival Rotterdam Circusstad in 2010. Ook straatfestivals en festivals als Noorderzon en Oerol reserveerden gaandeweg steeds vaker een plekje voor het nieuwe circus in hun programmering. De voorstellingen kwamen overwegend van over de grens, net als die in de theaters – als ze al nieuw circus programmeerden. Er werden in Nederland nauwelijks voorstellingen gemaakt in dit genre.

Daar kwam vanaf 2010 verandering in met het afstuderen van de eerste lichting jonge artiesten van de hbo-circusopleidingen. De kans dat deze alumni na hun opleiding naar het buitenland zouden trekken was echter groot: er bestonden in ons land weinig gezelschappen waarbij ze zich konden aansluiten, het potentiële publiek had geen goed beeld van het nieuwe circus en er waren weinig plekken waar ze konden trainen of creëren. (Een van de uitzonderingen was circuswerkplaats Boost, opgericht in 2004, waaraan Circuspunt spoedig meer aandacht besteedt.)

Het is precies dat tekort dat Rosa Boon, Minka Parkkinen en Cahit Metin met het oprichten van TENT circustheaterproducties wilden aanvullen. Zelf volgden ze geen hbo-circusopleiding: Boon studeerde Sociologie en rondde uiteindelijk Algemene Cultuurwetenschappen af, Metin koos voor Technische Bedrijfskunde en Parkkinen volgde een toeristische opleiding. Met de oprichting van TENT keerden ze terug naar een gebied waar ze al veel eerder hun harten aan hadden verloren: circus. Zoals zoveel jonge mensen die in ons land op dit gebied aan de weg timmeren, begonnen zij in het jeugdcircus, dat in Nederland overigens wél goed vertegenwoordigd is. Boon en Metin leerden elkaar al op jonge leeftijd kennen bij Circus Elleboog, het grootste en oudste Nederlandse jeugdcircus, waar ze trainden en optraden. Later gingen ze er ook werken: Boon als docent, productieleider en fondsenwerver, Metin als docent en regisseur.

De in Finland geboren, maar grotendeels in Zweden opgegroeide, Parkkinen maakte op haar zesde kennis met circus bij het jeugdcircus van Norköpping, waar zij vanwege haar opmerkelijke lenigheid al snel opviel en mocht optreden in de voorstellingsgroep, die prijzen won op internationale jeugdcircusfestivals. Tijdens een bijeenkomst van het internationale jeugdcircusnetwerk NICE in Parijs ontmoette ze Metin, die al snel haar partner in de liefde én de acrobatiek werd, en verhuisde in 2007 naar Nederland.

2010: TENT komt van de grond

In de eerste helft van 2010 besluit het ambitieuze drietal zelf circusproducties te gaan maken. In juli van dit jaar volgt de officiële oprichting van TENT circusproducties, als VOF, met een Tante Agaath lening van ouders en geld uit eigen zak. Hun inkomsten komen de eerste tijd vooral voort uit andere banen en klussen: Boon is freelance producent en adviseur in de podiumkunsten, Metin acrobatiekdocent bij Circus Elleboog en Stichting Stapel en Parkkinen werkt bij een zakenreisbureau.

De oprichters hebben een duidelijke missie: binnen het Nederlandse nieuwe circus willen ze een rol vervullen van initiator en facilitator, in eerste instantie door de artistieke potentie ervan te onderzoeken en voor het voetlicht te brengen in multidisciplinaire voorstellingen waarin ze circustechnieken mengen met onder andere mime en dans.

Geïnspireerd door buitenlandse voorbeelden willen ze laten zien dat er ook in Nederland talent en publiek is voor circustheater, dat zij beschouwen als een kunstvorm met veel verschillende uitdrukkingsmogelijkheden, waarmee je veel mensen kunt aanspreken.

Hoewel ze dus duidelijk inzetten op het nieuwe, voelen ze zich ook verbonden met een veel langere circustraditie. Dat blijkt ook uit de naam die ze kiezen. Aanvankelijk valt de keuze op ENT, omdat ze hun activiteiten beschouwen als iets nieuws geënt op iets wat al stevige wortels heeft. Omdat deze naam niet gemakkelijk te begrijpen bleek, is er gekozen voor TENT, ondanks het risico op nog meer verwarring. TENT heeft namelijk geen tent. In de eerste tijd heeft de jonge organisatie zelfs dak noch doek boven het hoofd. Daar laten ze zich niet door weerhouden: ze gaan voortvarend aan de slag om ergens een plekje te verwerven. Ze geven zichzelf drie jaar om hun lening terug te verdienen en te kijken of het nieuwe circus in Nederland zo levensvatbaar is als ze denken.

Tegelijkertijd willen ze met hun initiatief alumni van de hbo-circusopleidingen de kans geven om zich na hun studie verder te ontwikkelen en praktijkervaring op te doen. Ze volgen de eerste studenten al vanaf de start van beide studies, bijvoorbeeld door te gaan kijken bij presentaties en afstudeervoorstellingen. Ze weten dus al dat er genoeg talent in Nederland aanwezig is. Vol goede moed beginnen ze met het samenstellen van de cast voor hun eerste voorstelling.

LOOP krijgt vorm

Als klein initiatief moeten de drie partners van TENT veel rollen zelf vervullen. Metin en Parkkinen hebben organisatorische taken, maar zullen ook optreden in de eerste voorstelling. De rest van de cast wordt samengesteld uit andere jonge artiesten, die zich na hun kinderjaren bij een jeugdcircus verder ontwikkelden tijdens een hbo-circusopleiding: Zinzi Oegema (Elleboog, Codarts en een jaar ACaPA) Joris de Jong (Rotjeknor in Rotterdam, Codarts), Jorga Lok (Rotjeknor, DOCH in Stockholm) en de Vlaming Evertjan Mercier (Circolito in Mechelen, ACaPA).

In de zomer vertrekt TENT met de kersverse cast naar het zomerhuis van de familie Boon in Frankrijk om de nieuwe voorstelling te maken. Onder de blote hemel hebben ze genoeg ruimte voor de hogere acrobatische verrichtingen. In Nederland is het vinden van een repetitieruimte die dat toestaat moeilijk te vinden, zeker met een beperkt budget.

Repeteren in Frankrijk

Repeteren in Frankrijk. © Hannekekijkt.

In vier weken willen ze een groep smeden die goed genoeg op elkaar ingespeeld is om samen op te treden. De creatie overzien de leden van TENT aanvankelijk zelf, samen met de artiesten. Metin blikt terug:

‘Omdat wij zo halsoverkop begonnen zijn met deze samenstelling en onszelf zo in het diepe hebben gegooid was het denk ik geen standaard creatie. We hebben alles een beetje ad hoc gedaan en de tijd was heel beperkt.’

Het combineren van de verschillende ideeën en technieken tot een kloppend geheel kost veel tijd en moeite, zo blijkt. Metin: 

‘Het is lastig gebleken om zo met z’n zevenen iets goeds te maken, iets wat echt mooi gelaagd is. Dat bleek wel toen de dramaturg en de regisseur-choreograaf langskwamen aan het einde van die periode. Ik weet nog heel goed dat Daphne [Richter, de dramaturg, TO] zei: “Heel mooi wat jullie gemaakt hebben, maar wat bedóelen jullie eigenlijk?”.’

Tijdens de repetities in Frankrijk hebben ze een aanbod gekregen om 20 minuten te laten zien tijdens het Almere Haven Festival in september 2010. Daarna gaan ze verder werken aan een langere versie. Om een duidelijkere lijn in de voorstelling te krijgen, gaat TENT in Amsterdam aan de slag met Marco Gerris, van het cross-over dansgezelschap ISH. In de oude gymzaal waar dit gezelschap repeteert vinden ze een (tijdelijk) onderkomen dat ruim en hoog genoeg is.

In oktober treedt TENT op met een tweede versie van LOOP, tijdens het Nederlandse circustheaterfestival Circo Circoloin Liempde. Een mooie kans voor TENT om zich voor te stellen aan het publiek en de circuswereld, maar nog duidelijk een eerste stap in het proces. De reacties zijn positief, maar TENT is zelf nog niet helemaal tevreden. Metin: ‘Het lag er een beetje te dik bovenop.’ Parkkinen: ‘Voor ons doen moesten we veel spelen om het duidelijk te maken.’ Artieste Jorga Lok: ‘Ik denk dat het belangrijk was dat het heel persoonlijk zou zijn. Door veel te spelen verberg je een stukje van jezelf.’ De leden van TENT besluiten om nog langer aan LOOP te werken. Het enige andere optreden dat TENT dat jaar nog doet, is ter ere van de opening van hun eigen kantoor in een pand aan de NDSM-werf, dat ze in december betrekken.

2011: TENT zet door

LOOP 3.0

In het voorjaar van 2011 krijgt TENT de kans om een nieuwe versie van LOOP te presenteren tijdens festival Rotterdam Circusstad. In acrobatisch danskunstenaar en choreografe Laura van Hal, met wie Metin ook al eens heeft gewerkt bij Circus Elleboog, vinden ze de begeleiding die ze nodig hebben. Ze wordt aangetrokken voor de eindregie. Nog drie weken intensief repeteren leiden tot een resultaat waar ze meer tevreden mee zijn: een persoonlijke, vloeiende en ontroerende voorstelling over keuzes in het leven, die nog steeds gespeeld en gewaardeerd wordt. Lok legt uit dat Van Hal ze stimuleerde voorbeelden uit hun eigen levens in de voorstelling te integreren, waardoor deze nu heel dicht bij henzelf kwam te liggen. Metin vult aan: ‘En tegelijkertijd meer abstractie kreeg. Dus aan de ene kant persoonlijker, maar aan de andere kant minder letterlijk, waardoor het werd wat het nu is.’

Repetities met Laura van Hal

Repetities met Laura van Hal. © Hannekekijkt.

Het kostte dus behoorlijk wat tijd, aandacht en input van verschillende mensen om een voorstelling als LOOP te creëren. Evertjan Mercier:

‘Uiteindelijk is het met een nieuwe groep normaal dat er verschillende versies komen. Het is een zoektocht naar het eindresultaat van de voorstelling, maar ook naar persoonlijkheid, hoe je bent in de groep en hoe al die mensen samen functioneren. Als je het opnieuw zou doen zou het niet minder tijd in beslag nemen denk ik. Je kunt geen short cuts maken. Dat hoort erbij.’

Bekijk hier de trailer van LOOP.

Het leven naast TENT

Na Rotterdam Circusstad speelt TENT met LOOP op verschillende andere festivals, zoals Buitengewoon in Doetinchem en het Nederlands Acrobatiekfestival in Bemmel. Doordat het hedendaagse circus in Nederland nog in de kinderschoenen staat zijn er nog relatief weinig speelmogelijkheden en moet iedereen zich flexibel opstellen. De compagnons van TENT haalden hun inkomsten toch al voornamelijk uit hun andere banen; de artiesten, die niet in vaste dienst kunnen komen bij TENT, moeten zich ook zien te redden, door op te treden met hun eigen, (korte) act tijdens evenementen, festivals of grote shows die uit meerdere acts bestaan, eventueel ook in het meer traditionele circuit. Vaak moeten ze een afweging maken: optreden met hun bestaande act (meestal gemaakt tijdens hun opleiding) tijdens dinner shows of in het bedrijfsleven, of deelnemen aan meer artistieke festivals of projecten. De eerste optie biedt vaak redelijk goede inkomsten en de mogelijkheid om hun vaardigheden te tonen en podiumervaring opdoen, maar weinig ruimte voor hun artistieke ontwikkeling. Gelegenheden waarbij ze iets nieuws kunnen creëren zijn schaarser en de budgetten vaak aanzienlijk kleiner. Door dit gebrek aan werk is het volgens Metin ‘lastig om én artistiek trouw te blijven aan jezelf én genoeg geld te verdienen met opdrachten.’

LOOP 3.0. Foto: Hannekekijkt.

LOOP 3.0. © Hannekekijkt.

In het buitenland zijn er wat meer kansen. Vooral acrobatiekduo Zinzi & Evertjan (Oegema & Mercier) benut deze mogelijkheden en speelt onder andere in België en Duitsland. Volgens Oegema is het bestaan als professioneel artiest of gezelschap niet veel anders dan een ander soort bedrijf runnen: het kost even tijd om je te vestigen en dan kun je niet te kritisch zijn. Ook vanuit het perspectief van TENT zijn deze omstandigheden best wel eens lastig. Doordat ze de artiesten van LOOP nog niet voldoende speelmogelijkheden kunnen bieden, kunnen ze hen niet aan zich binden. Dat leidt tot onzekerheid voor beide partijen. Soms is er een kans om ergens op te treden, maar kan TENT niet over al haar artiesten beschikken omdat deze noodgedwongen andere afspraken hebben moeten maken. Voor alle betrokkenen is het dus doorzetten geblazen.

 

2012: Vaart en vernieuwing

Nieuwe partner voor TENT

Op 1 januari 2012 wordt grafisch vormgever Hanneke Meijers de vierde partner van TENT. Samen met Boon en Metin maakte ze jarenlang deel uit van de voorstellingsgroep van Elleboog, waar ze ook lange tijd als vrijwilliger werkte. Binnen TENT verzorgt Meijers vooral de vormgeving van de voorstellingen, de website, posters en dergelijke, en assisteert ze de artiesten en regisseur in het maakproces. Daarnaast werkt ze als freelance vormgever.

Nieuwe cast voor LOOP

In 2012 begint het balletje voor LOOP steeds sneller te rollen. Na enkele voorstellingen in de winter maakt TENT zich op voor een reeks optredens op straatfestivals. LOOP wordt nu gespeeld met een deels nieuwe cast, omdat Oegema, Mercier en De Jong kunnen meedraaien in een show van het gevestigde Canadese gezelschap Les 7 doigts de la main, ook wel bekend als 7 fingers. Jirin Meilgaard en Lena Herrmann, pas afgestudeerd aan Codarts, en de meer ervaren jongleur en acrobaat Jeroen Regtien vervangen hen. Voor TENT is dit weer een nieuwe ervaring: nieuwe spelers inwerken in rollen die heel specifiek op bepaalde individuen zijn toegespitst. De structuur van de voorstelling zit inmiddels goed in elkaar en gelukkig zijn er maar kleine aanpassingen nodig om de nieuwe spelers in het geheel te integreren.

Een meer in het oog springende aanpassing had weinig met de nieuwe cast te maken: waar LOOP eerst nog enkele korte monologen bevatte over patronen en keuzes in het leven, is deze vanaf het voorjaar van 2012 helemaal vrij van tekst. Parkkinen licht deze verandering toe: ‘In april, op het festival De Gevleugelde Stad Ieper, speelden we buiten en gebeurde er veel naast ons. Het publiek kreeg de tekst niet mee, omdat die niet te verstaan was. Toen voelden we dat het ook zonder werkte.’ Metin: ‘Het was een laatste abstraherende stap. De tekst was nog het enige concrete wat erin zat.’

Een nieuwe voorstelling: NET

Terwijl LOOP nog aan populariteit wint, begint TENT met de voorbereidingen voor een nieuwe voorstelling, die NET moet gaan heten. Laura van Hal, die bij LOOP de eindregie voor haar rekening nam, wordt nu in een eerder stadium bij de creatie betrokken. (Lees hierhet interview met haar over het maakproces van NET – tevens het andere deel van dit tweeluik over TENT.) Het leggen van de basis van de nieuwe voorstelling valt samen met een opdracht van Circus Elleboog. Dit voor TENT zo belangrijke jeugdcircus zal in het najaar van 2012 een nieuw gebouw betrekken in Amsterdam-West. TENT kan alvast gebruik maken van de nieuwe, hoge zaal aldaar om te repeteren. Het plan is om voor de opening een half uur durende, eerste versie van NET te spelen en daarna verder te werken aan een voorstelling van ruim een uur, die in 2013 in première moet gaan.

TENT_net_v1_elleboog_30-09-2012

Repeteren bij Elleboog met de nieuwe cast. © Hannekekijkt.

Voor de korte versie van NET is het de bedoeling dat Parkkinen en Metin worden vergezeld door een grote groep nieuwe gezichten. Voor sommigen van hen is dit een stage, anderen zullen langer aanblijven en ook meespelen in de volledige versie van de voorstelling. Voor NET houdt TENT voor het eerst audities om de nieuwe cast samen te stellen. Bijna alle afstuderenden van zowel ACaPA als Codarts melden zich aan. Boon:

‘Sommigen wilden vooral meedoen voor de ervaring. In Nederland komen zulke audities nu eenmaal niet zo vaak voor. Het is goed om te kijken hoe iedereen werkt. Je kunt samenstellingen maken; technieken en mensen met elkaar matchen. De audities bestonden onder andere uit het beoordelen van technische vaardigheden, de eigen act van de artiesten, samenwerkingsopdrachten en een stukje spel.’ 

In september begint TENT met een nieuwe groep spelers, bestaande uit 6 vaste spelers en drie stagiar(e)s met de repetities voor NET.

LOOP 3.0 op Circo Circolo

Terwijl de voorbereidingen voor NET in volle gang zijn, speelt TENT LOOP opnieuw op Circo Circolo, met de oorspronkelijke cast, twee jaar na hun vuurdoop. Duidelijk ouder en wijzer, samen terug op dezelfde plek. We vroegen de spelers hoe dat voelde. Mercier:

‘Er zit wel iets nostalgisch aan om terug te komen. Wij stonden aan het begin van wat we zouden doen na school en TENT stond ook aan het begin. Dat groeit dan allebei verschillende richtingen uit. Maar elke keer terugkomen bij TENT is wel een “safe haven”. TENT heeft nu een geschiedenis, het is echt iets, iets tastbaars, wat het voorheen niet was.’

 

TENT_loop_bremen_15-06-2013

De oorspronkelijke cast van LOOP tijdens een van hun laatste optredens in Bremen. © Hannekekijkt

We vragen de spelers of een voorstelling die zo gebonden is aan een bepaald moment na twee jaar persoonlijke ontwikkeling anders wordt om te spelen.

Lok: ‘Toen we hem maakten voelden we het op dat moment echt. Het is niet zo dat je dat nu moet spelen. Je weet dat je dat echt hebt gevoeld.’

Oegema: ‘Het gaat ook vooral over de emotie en die kan door verschillende dingen veroorzaakt worden, dus je kunt nog steeds recente dingen erin betrekken die dan dezelfde emotie uitdrukken. Daar gaat het om.’

Lok: ‘Het zijn dingen die altijd weer terugkomen, die je steeds weer herkent.’

De Jong: ‘Doordat we weg zijn gegaan en weer terug zijn gekomen en er een andere cast is geweest, werd voor mij ook het principe van sommige acts duidelijker. Wij zijn ook allemaal andere kanten op gegaan en we ontmoeten elkaar nu weer. Op het podium gebeurt dat ook. Veel begon ik steeds meer te snappen, omdat ik het opeens van buitenaf kon bekijken.’

Ook de partners van TENT zijn door ervaring wijzer geworden:

Metin: ‘LOOP was onze eerste voorstelling, ons eerste kindje, en daar hebben we heel veel van geleerd. Je zult honderdduizend dingen anders doen nu, omdat je de bagage van LOOP met je meebrengt. Ik denk dat we sowieso verder gaan met een persoonlijke manier van omgang, dus een hele vriendschappelijke, close manier van samenwerken, maar tegelijkertijd ook een professionaliserende stap hebben gemaakt, waarin er wel een zekere afstand blijft tussen TENT als bedrijf en de mensen die voor je werken.’

Parkkinen: ‘Dat is ook een beetje automatisch gebeurd. De verhouding tussen de nieuwe spelers en TENT is duidelijker.’

NET bij Elleboog

Ter ere van de opening van het nieuwe gebouw van Elleboog in Amsterdam-West speelt TENT drie dagen op rij de eerste, korte versie van NET. De imposante netconstructie die als decor dient, onthult meteen dat TENT met deze voorstelling een nieuwe stap heeft gezet in haar ontwikkeling en nog steeds niet bang is om risico’s te nemen. Voor de voorstelling LOOP – die geen decor had – was al veel ruimte nodig; zowel op de vloer als daarboven, vanwege de hoge acrobatiek. Niet elke speelplek is daarvoor geschikt. De constructie van NET, die van zichzelf al hoog is en ook op verschillende plekken vastgezet moet worden, brengt nieuwe uitdagingen met zich mee. Afgezien van de investering in materiaal en het vervoer en de opbouw ervan, zijn er ook nieuwe beperkingen ten aanzien van de plekken waar gespeeld kan worden. Het net biedt natuurlijk ook veel nieuwe mogelijkheden: luchtwerk wordt opeens een optie, en dat uit zich in NET onder andere in acts met aerial straps en trapeze, maar ook meer onconventionele luchtkunsten die veel spektakel met zich meebrengen. Dans, in LOOP een heel sterk element, is in NET een kleiner onderdeel. De elementen circus en spel zijn daarentegen juist meer op de voorgrond komen te staan. Ook het gevoel is anders: LOOP was vloeiend, ontroerend en herkenbaar, NET is wat hoekiger, duisterder en absurdistischer.

NET 1.0 bij Elleboog. Foto: Hannekekijkt.

NET 1.0 bij Elleboog. © Hannekekijkt.

Het is mooi om te zien hoeveel durf er is getoond bij het inslaan van deze nieuwe weg. De zeggingskracht van wat Van Hal ‘functioneel circus’noemt is in de eerste versie van NET nog iets minder ontwikkeld dan in de laatste versie van LOOP. Het streven is om dit aspect in de tweede versie verder uit te werken. Ook de grootte van de groep vormt een uitdaging: in plaats van zes spelers staan er negen op de vloer, onder wie drie stagiair(e)s, en op sommige momenten zelfs elf. Speciaal voor Elleboog is er een stukje LOOP ingevoegd in deze versie van NET: als verrassing treedt Zinzi Oegema, die bij dit jeugdcircus haar eerste trucs leerde, op met Evertjan Mercier. De keuze om hen in hun LOOP-kostuums tussen de NET-cast te laten verschijnen heeft een verrassend ontroerend effect. Het illustreert hoever TENT en de artiesten gekomen zijn.

Bekijk hier de trailer van de eerste versie van NET.

Nieuwe stichting en subsidie voor NET

In haar nieuwsbrief bericht TENT dat ze een volledige financiële dekking hebben voor de lange versie van NET, dankzij subsidies van het Fonds Podiumkunsten, het VSBfonds, het Amsterdams Fonds voor de Kunst en het Prins Bernhard Cultuurfonds. Samen dragen ze 30% bij aan het totale budget voor de creatie. Om deze subsidies mogelijk te maken, hebben de partners van TENT in 2012 besloten een stichting op te richten. Deze bestaat naast de eerder opgerichte VOF. De toegekende subsidies tonen het vertrouwen van deze fondsen in de potentie van het nieuwe circus, en in TENT in het bijzonder. Vooral de ondernemingszin en het succes dat ze eigenhandig bereikt hadden met LOOP leverde ze goedkeuring op. Boon:

‘In het begin wilden we helemaal geen subsidies aanvragen, maar in een jong genre als circustheater heb je soms wat hulp nodig in de opstartfase. Het is nog steeds onze wens om uiteindelijk subsidieloos te opereren en helemaal onafhankelijk te zijn. We vermoeden dat het culturele stelsel steeds meer die kant op gaat en denken dat we het maar beter voor kunnen zijn.’

2013

LOOP, NET én een nieuw gebouw

Na wederom lang zoeken naar een geschikte repetitieruimte – bij ISH konden ze deze keer niet terecht omdat de rigging voor hun decor daar niet mogelijk is – start TENT de repetities in het MuzyQ-gebouw. Na veel overleg en de vriendelijke medewerking van MuzyQ kunnen ze bijna acht weken terecht in een ruimte die groot genoeg is voor hun decor en ambities. In deze periode wordt de eerste, 30 minuten tellende versie van NET uitgebreid naar een versie van 75 minuten. De cast bestaat uit Minka Parkkinen, Joris de Jong en vijf nieuwe leden: trapezeduo Yolaine Dooms en Eva Schubach, (net afgestudeerd aan ACaPA), acrobatiekduo Anders Kallesoe Jensen (die ook uitblinkt in de Chinese paal) en Clara Groeger (respectievelijk Codarts en ACaPA) en contorsionist en luchtacrobaat Milan Seegers (Codarts). Tijdens de repetitiefase krijgt TENT onder andere bezoek van de Amsterdamse zender AT5. Het videoverslag hiervan is hier te bekijken. Ze brengen ook een prachtige nieuwe trailer uit.

NET tijdens een try out bij MuzyQ. Foto: Hannekekijkt.

NET tijdens een try out bij MuzyQ. © Hannekekijkt.

 

In mei vindt de officiële première van NET plaats tijdens het festival Circusstad in Rotterdam. In de bomvolle tent wacht het publiek gespannen op wat komen gaat. Vlakbij in de zaal klinkt de stem van een vrouw die haar ongeduld nauwelijks kan bedwingen: ‘We know it’s TENT, we’re excited, let’s go!’ Het moge duidelijk zijn dat TENT inmiddels naam heeft gemaakt. De langere versie van NET heeft aan betekenis gewonnen ten opzichte van de korte versie en bevat grappige nieuwe vondsten. Na afloop beloont het publiek deze spannende voorstelling met een staande ovatie. 

TENT_net_zandvoort_11-07-2013

Een optreden van NET op het strand van Zandvoort. © Hannekekijkt

TENT speelt NET op verschillende plaatsen, zowel binnen als buiten. Ook de aanvragen voor LOOP blijven binnenkomen. Ondertussen is TENT verhuisd naar een nieuw gebouw in Amsterdam-Noord, waar ze een eigen kantoor én repetitieruimte hebben. Een investering die in ieder geval energiewinst zal opleveren nu ze eindelijk verlost zijn van het steeds opnieuw eindeloos zoeken naar een geschikte ruimte om te repeteren.

Ook kan TENT nu anderen de mogelijkheid bieden om te trainen, creëren en repeteren, onder andere door de ruimte te verhuren, en zo voorzien in een behoefte die met het toenemende aantal afgestudeerde jonge circusartiesten steeds groter wordt. In de zomer hebben er al studenten gerepeteerd en ook de eigen spelers kunnen altijd – gratis – komen trainen. Boon: ‘Zo kunnen ze hun techniek bijhouden. Je ziet meteen dat er ook al nieuwe dingen uit ontstaan.’ De verbouwing van het pand wordt voor een groot deel uitgevoerd door de partners van TENT zelf. Eind september wordt het nieuwe onderkomen officieel feestelijk geopend.

Met deze nieuwe stap heeft TENT de functie van springplank voor het nieuwe circus in Nederland, die de partners altijd al wensten te vervullen, verder versterkt. De ontwikkeling die TENT in de eerste drie jaar van haar bestaan heeft doorgemaakt is indrukwekkend. Ze zijn het resultaat van lef tonen, investeren en hard werken. Boon:

‘Het is vaak heel zwaar geweest, zoals de laatste tijd, met twee lopende voorstellingen en de verhuizing naar het nieuwe gebouw. Soms werken we wel 80 uur per week. We betalen iedereen met wie we werken, maar onszelf betalen we pas sinds kort een deel uit, en dan alleen per verkochte voorstelling. Het materiaal dat we vergaard hebben en het nieuwe gebouw hadden we niet gehad als we niet lange tijd al onze inkomsten terug geïnvesteerd hadden in TENT. Maar ook als we onszelf volledig zouden uitbetalen, zouden we er nog niet van kunnen leven.’

Alle partners van TENT houden er op dit moment nog steeds andere banen op na, maar hun doel om hun lening binnen drie jaar terug te betalen is ruimschoots bereikt.

TENT in de toekomst

Over de toekomstplannen, waaraan momenteel druk gesmeed wordt, kon op dit moment nog niet veel onthuld worden. Wensen zijn er natuurlijk wel.

TENT_NET_pers

NET. © Hannekekijkt

Boon: ‘We hopen dat de huidige voorstellingen nog lang doorlopen en willen ook nieuwe producties blijven maken. We willen met afgestudeerden blijven werken, maar ook met mensen die al langer bezig zijn. Daarnaast willen we ook jonge makers, inclusief choreografen en regisseurs, ondersteunen, in kortere en langere projecten.’

Een andere wens van TENT is om in Nederlandse theaters op te treden. Dat er publiek is voor het genre is tijdens optredens op festivals wel gebleken. Optredens in het buitenland komen overigens ook steeds vaker voor, met name in België en Duitsland, maar er zijn ook aanvragen uit andere landen en zelfs werelddelen geweest. Tot op heden konden die nog niet doorgaan. Toch is deze ontwikkeling hoopgevend, want de Nederlandse markt voor het nieuwe circus is nog steeds klein. Doordat je een circusvoorstelling, in tegenstelling tot bijvoorbeeld een theatervoorstelling, langer kunt doorspelen dan slechts een seizoen, zijn er ook meer mogelijkheden om investeringen terug te verdienen, aldus Boon. Ze hoopt dat het aantal optredens voor beide voorstellingen blijft toenemen:

‘Hoe meer optredens er geboekt worden, hoe meer werk we ook kunnen bieden aan jonge artiesten. Dan hoeven spelers er niet heel veel andere projecten naast te doen.’ legt ze uit.

Sinds 2010 is TENT behoorlijk gegroeid en ver gekomen. Mede daardoor hebben ze ook een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan het Nederlandse circusklimaat. Maar er is nog een lange weg te gaan voordat ze op hun lauweren kunnen rusten. Aan energie hebben ze gelukkig nog steeds geen gebrek.

Boon: ‘We geloven er wel erg in. We staan er helemaal achter en genieten van wat we doen. We zijn aan het pionieren en dat is superleuk. We krijgen steeds meer erkenning, dat voel je.’

 

Bronnen:

http://www.tent.eu/

“Hup Holland Hup”, artikel van Maaike Van Langen in Circusmagazine, maart 2012

“Portret Rosa Boon”, in De Piste, maart 2011

 

Reageer