Groep: Circa
Voorstelling: Beyond
Door Nikki Sneep-Snijders

CIRCA – BEYOND

In Edinburgh (UK) vindt elk jaar in augustus het wereldberoemde Fringe Festival plaats. Een blik op het programmaboekje is genoeg om te zien dat een groter kunstenfestival niet bestaat: al bladerend komen er duizenden voorstellingen voorbij. Wie niet op zoek is naar een bepaalde voorstelling raakt bedolven onder de mogelijkheden. Ook staan een tiental circustheatervoorstellingen geprogrammeerd. Daarmee is circus één van de minst vertegenwoordigde categorieën op Fringe, en dat terwijl het gemiddelde Nederlandse circustheaterfestivals niet veel meer keus heeft.

Enige tijd geleden zag ik van het Australische circustheatergezelschap Circa de naar henzelf genoemde voorstelling CIRCA, een remix van drie eerdere voorstellingen. Het lijkt me interessant te zien hoe het gezelschap zich verder heeft ontwikkeld. Met de voorstelling BEYOND laat Circa in een vrijwel uitverkochte zaal zien dat ze hun oorspronkelijke identiteit hebben weten te behouden. Het niveau van de circusvaardigheden is uitzonderlijk hoog.

Circa valt te beschrijven als een extreem technisch circustheatergezelschap. Er worden circusvaardigheden uitgevoerd die onmogelijk lijken. Grote, fluffy dierenkoppen op mensenlichamen symboliseren dat de vaardigheden het menselijke overstijgen (BEYOND). De technische uitvoering wordt opgehangen aan het artistieke concept waarbij de scheidslijn tussen mens en dier constant wordt doorbroken. Het dierlijke komt vooral terug in kostuums, bewegingen en geluiden en er lijken geen diepere betekenislagen aanwezig, wat de artistieke invulling enigszins oppervlakkig maakt. Wel is er sprake van een  artistiek sterk idee om niet de logische linaire lijn van mens naar dier als opbouw van de voorstelling te nemen maar hierin heen en weer te springen. De uitvoering is echter minder geslaagd. Er wordt enkele keren te ver doorgeslagen naar het dierlijke, wat de balans van de voorstelling verstoord. Een voorbeeld hiervan is de scène waarin de spelers op een rij staan en in de huid van verschillende dieren kruipen: het is de enige scène waar de circusvaardigheden ontbreken, wat er mede voor zorgt dat het opgebouwde tempo in de tweede helft enigszins wegvalt.
Een dierlijk aandoende scène die wel de juiste snaar weet te raken is de scène waarin een man zichzelf pijnigt door grote elastieken tegen zijn lichaam aan te laten klappen. Hoewel de scène komisch aandoet is daarnaast het inlevingsvermogen onder het publiek groot. Het publiek voelt zich ongemakkelijk en weet zich geen houding. De scène overstijgt het ‘doen alsof’ uit het theater (BEYOND). Pijn en ongemak lijken daarbij een terugkerend thema in de voorstellingen van Circa. De pijn is echt, meer dierlijk dan menselijk, en bevestigen maar weer eens de hoge pijngrens van professionele circusartiesten.

De zeven spelers van BEYOND beschikken stuk voor stuk over een buitengewone lichaamsbeheersing. Naast het hoge niveau in acrobatiek beheersen vrijwel alle spelers een tweede, op technisch hoog niveau, circusdiscipline. Acrobatiek, contorsie, trapeze, chinese paal en objectmanipuliatie met een A4tje passeren de revue. Sterspeler van de voorstelling is een van de vrouwelijke bases (ondervrouwen). Direct aan het begin van de voorstelling verdient zij veel respect wanneer twee van de mannelijke spelers op haar schouders klimmen. Verderop in de voorstelling blijkt ze eveneens de base van een innovatieve en technisch hoog niveau duo-trapeze act.

Hoewel de voorstelling verder gaat dan het presenteren van verschillende circustrucs leunt de voorstelling terecht op het hoge niveau acrobatiek dat gepresenteerd wordt. Vaak wordt een mooie combinatie van moderne acrobatische grondbewegingen en hoog energetisch vliegwerk gepresenteerd. De samenwerking tussen de spelers is van hoog niveau en uit het risicogehalte van de trucs spreekt een groot vertrouwen onderling. De staande ovatie aan het einde van de voorstelling hebben de spelers dan ook voornamelijk te danken aan het energetische en onuitputtelijke spektakel waarbij ze erin slagen de dierlijke kant van de mens te presenteren.

***************************************************************************************************************************************************************

Credits: Yaron Lifschitz and the Circa ensemble

Reageer